Optymalizacja produkcji rozsady – dobór multiplatów a rentowność szkółki

W zaawansowanych systemach propagacji roślin, stosowanych przez podmioty nastawione na duży wolumen i zysk, precyzyjny doboru nośnika rozsady przestaje być kwestią estetyki, a staje się kluczowym czynnikiem jakościowym ibiznesowym. Dla profesjonalnych szkółkarzy oraz producentów wielkoskalowych, palety rozsadowe, wielodoniczki do rozsady czy multiplaty 160, to nie tylko opakowanie, ale narzędzie sterowania architekturą systemu korzeniowego. Prawidłowa kalibracja parametru root restriction (ograniczenia przestrzeni korzeniowej) determinuje nie tylko morfologię siewki, ale przede wszystkim jej adaptację polową i finalny plon handlowy.

Kontekst rynkowy

Jako producent wielodoniczek jesteśmy świadomi, że rynek nasion warzyw i profesjonalnych rozsad rośnie dynamicznie, a zarazem mierzy się z niespotykaną presją na wydajność. Według najnowszych raportów „Mordor Intelligence” (październik 2025 r.), globalny rynek nasion warzyw osiągnął w bieżącym roku wartość 9,07 mld USD, a prognozy na lata 2025 – 2030 zakładają wzrost do 11,9 mld USD (CAGR 5,64%). Co kluczowe dla szkółkarzy: segment upraw pod osłonami (protected cultivation) rośnie najszybciej, z dynamiką 7,37% rocznie. 

Jednocześnie rynek smart greenhouse wyceniany jest w 2025 r. na ponad 3 mld USD , co wymusza pełną standaryzację tacek wysiewnych pod systemy automatyzacji („Research and Markets”, 2025 r.).

Parametry krytyczne: objętość komórki a ekonomia wzrostu 

Decyzja o wyborze geometrii komórki (objętość, profil, głębokość) wielodoniczki do rozsady jest decyzją o bilansie energetycznym rośliny i ROI z każdego metra kwadratowego szklarni. Badania agronomiczne jednoznacznie wskazują na nieliniową korelację między kubaturą bryły korzeniowej a potencjałem plonotwórczym:

• przypadek aksamitki (tagetes erecta): redukcja objętości komórki z 44 cm³ do 7 cm³ skutkowała spadkiem powierzchni asymilacyjnej liści oraz suchej masy aż o 60%. Implikacja biznesowa: zbyt agresywna redukcja kosztów substratu (mniejsza komórka) degraduje jakość materiału wyjściowego, obniżając jego wartość handlową,
• adaptacja polowa (transplant shock): paradoks niewielkiej doniczki – mniejsze sadzonki często wykazują wyższą dynamikę przyrostu biomasy w pierwszych 3 tygodniach po wysadzeniu. Jednakże badania (m.in. „Latimer”) dowodzą, że finalna jakość i jednorodność łanu z mniejszych pojemników pozostaje trwale niższa (spadek jakości końcowej o 21 –34%),
• warzywa (psiankowate): w produkcji pomidora i papryki ograniczenie strefy korzeniowej redukuje wczesny plon handlowy. Wyjątkiem jest bakłażan, wykazujący liniowy wzrost plonowania wraz ze zwiększaniem objętości bryły korzeniowej.

Gęstość obsady a ryzyko operacyjne

Wskaźnik zagęszczenia (plants/m²) to miecz obosieczny. Przykładowo, standardowe multiplaty 160 (600×400 mm) oferują gęstość 680 komórek/m².

• Ryzyko: przy tak wysokiej obsadzie i małej objętości buforowej podłoża, czas reakcji na stres wodny liczony jest w minutach. Wymaga to precyzyjnych systemów nawadniania (np. belka zraszająca, zalewanie) – standard w nowoczesnych obiektach smart greenhouse.

Geometria komórki: sterowanie architekturą korzenia

Kształt pojedynczej przegrody (oczka) w profesjonalnych doniczkach plastikowych do rozsady eDonKwiat to wynik inżynierii ukierunkowanej na eliminację wad rozwojowych, takich jak spiralizacja korzeni (root spiraling). Liczba komórek w tacce wysiewnej wpływa na wielkość komórek i liczbę sadzonek na m2.

Profil Stożkowy (V-shape/odwrócony stożek)

• Zastosowanie: multiplaty typu Todd (np. 080A, 100A, 175).
• Efekt techniczny: geometria wymusza wzrost korzeni pionowo w dół (geotropizm dodatni), co ułatwia air pruning (powietrzne przycinanie korzeni) w otworze drenażowym.
• Dane: u sałaty i pora profil stożkowy generuje wyższą suchą masę pędu w porównaniu do profilu cylindrycznego.
• Rekomendacja: multiplaty 160 eDonKwiat – komórka 32 x 32 x 50 mm (0,026 L). Stożek z kwadratową podstawą to optymalny kompromis między łatwą ekstrakcją mechaniczną a objętością podłoża.

Profil kwadratowy

• Efekt techniczny: maksymalizacja objętości czynnej podłoża przy tej samej powierzchni tacki wysiewnej. Narożniki komórki działają jako „kierownice” zapobiegające kręceniu się korzeni.
• Zastosowanie: intensywna produkcja pomidora – badania wskazują na bardziej rozbudowany system włośnikowy po przesadzeniu w porównaniu do komórek okrągłych.

Profil okrągły (cylindryczny)

• Uwaga techniczna: w modelach starszego typu (bez ryflowania/żeber) występuje ryzyko spiralizacji. W nowoczesnych systemach (np. GT 200) stosuje się modyfikacje geometryczne minimalizujące ten efekt, jednak profil kwadratowy zyskuje przewagę w automatyzacji.

Jak podnieść efektywność rozsady dobierając tackę wysiewną?

Standaryzacja nośników jest kluczem do skalowalności. Poniżej przedstawienie konfiguracji z oferty eDonKwiat, dedykowanych dla poszczególnych segmentów rynku. Optymalny dobór multiplatów musi być ściśle powiązany z długością cyklu produkcyjnego i siłą wzrostu docelowej grupy roślin.

• Grupa kapustnych i szybki cykl produkcji: dla roślin o krótkim cyklu uprawy, takich jak sałata, brokuł czy kalafior, rekomendowane są palety rozsadowe o wysokiej gęstości, zazwyczaj standard 160 oczek. Multiplaty 160 (o wymiarach 60 x 40 cm, z komórką stożkową o pojemności 0,026 L) pozwala na maksymalizację przychodu z powierzchni uprawnej, oferując zagęszczenie na poziomie 680 szt./m². Taka konfiguracja jest kluczowa dla szybkich obrotów i minimalizacji kosztów ogrzewania szklarni.

• Psiankowate, dyniowate i silny wzrost generatywny: gatunki wymagające większej objętości podłoża dla silnego, generatywnego wzrostu i dużej bryły korzeniowej – w tym pomidor, ogórek, papryka – wymagają gęstości w przedziale 54 – 96 oczek. W tym segmencie efektywnie wykorzystuje się modele takie jak DP37/96/G ROKO lub DP45/54/G ROKO. Większa pojemność komórki redukuje stres przesadzeniowy i zapewnia odpowiedni bufor składników odżywczych, co jest niezbędne dla gatunków o wysokim potencjale plonotwórczym.

• Uniwersalne zastosowanie i proces pikowania: dla roślin z segmentu selera, ziół lub w przypadku pikowania siewek roślin ozdobnych (np. bratek, prymula), stosuje się multiplaty 260 oczek (do wysiewu) lub częściej uniwersalny WD 30 x 30 x 45/112 kw. (do pikowania). Ten ostatni model, z komórką o pojemności 18 cm³ (gęstość 756 szt./m²), jest uznanym standardem szkółkarskim, ponieważ jego wymiary zewnętrzne (315 x 525 mm) są w pełni kompatybilne z automatycznymi liniami do pikowania. Model WD 112 jest strategicznie istotny, gdyż jego wszechstronność w obsłudze warzyw korzeniowych oraz roślin ozdobnych pozwala na optymalizację logistyki i znaczącą redukcję indeksów magazynowych (SKU) w gospodarstwie.

Palety rozsadowe – wskazówka logistyczna: model WD 112 (315 x 525 mm) wykazuje wysoką uniwersalność – sprawdza się zarówno w produkcji rozsady warzyw korzeniowych, jak i w cyklu roślin ozdobnych (bratek, prymula), co pozwala na redukcję liczby indeksów magazynowych (SKU) w gospodarstwie.

Dlaczego rozwiązania od eDonKwiat?

Jako producent wielodoniczek doskonale wiemy, że wdrożenie profesjonalnych doniczek plastikowych do rozsady to inwestycja w powtarzalność procesu (reproducibility). Szkółkarz otrzymuje nie tylko pojemnik, ale technologiczne narzędzie optymalizujące każdą fazę produkcji rozsady. 

• Kompatybilność z przemysłem 4.0: wielodoniczki do rozsady są produkowane w standardowych wymiarach modułowych (np. 600 x 400 mm lub 525 x 315 mm), zapewniając bezproblemową integrację z robotami wysiewającymi i pikującymi. Precyzyjne wymiary zewnętrzne tacek wysiewnych eDonKwiat umożliwiają bezawaryjną współpracę z maszynami.
• Trend 2025: przy rosnących kosztach pracy, automatyzacja staje się koniecznością. Multiplaty muszą wytrzymać naprężenia mechaniczne linii produkcyjnej.
• Bioasekuracja: separacja systemów korzeniowych (pojedyncze cele) ogranicza horyzontalną transmisję patogenów glebowych (np. Pythium, Rhizoctonia).
• Materiał bazowy: palety rozsadowe są wykonane z tworzyw sztucznych o wysokiej gęstości, najczęściej polipropylenu (PP) lub polistyrenu (PS), co zapewnia odpowiednią sztywność i odporność chemiczną na środki ochrony roślin oraz nawozy.

• Odporność na czynniki zewnętrzne: nasze wielodoniczki do rozsady – m.in. multiplaty 160 są projektowane z myślą o stabilizacji UV, co minimalizuje degradację materiału pod wpływem promieniowania słonecznego w szklarniach, przedłużając ich cykl życia (kluczowe dla TCO).

• Otwory drenażowe i air pruning: precyzyjnie zaprojektowane otwory drenażowe wspierają powietrzne przycinanie korzeni (air pruning), eliminując okręcanie się korzeni i zwiększając aktywność systemu włośnikowego po przesadzeniu do gruntu.

• Akcesoria systemowe: jako dostawca doniczek plastikowych do rozsady, obecny na rynku od 1977 r., oferujemy dostępność kompatybilnych akcesoriów, takich jak termoformowane podstawki. Wspomniane chronią przed nadmiernym zawilgoceniem podłoża i ułatwiają wentylację; zapewniają bufor powietrzny pod dnem doniczki, eliminując ryzyko hipoksji korzeni (tzw. mokre stopy).

Po-ręczny i praktyczny walor techniczny: system rączek transportowych

Dostępność opcji z rączką (lub specjalnych otworów na rączki) jest standardem logistycznym wymaganym przez nowoczesne szkółki, dlatego w ofercie eDonKwiat znajdują się palety rozsadowe tego typu. Uchwyty pozwalają na pewny chwyt i stabilny transport dużych multiplatów. co jest niezbędne do szybkiego przemieszczania tysięcy siewek między stołami, bez ryzyka przewrócenia czy uszkodzenia delikatnej rozsady. Ponadto rączki umożliwiają podnoszenie wielodoniczek do rozsady bez bezpośredniego kontaktu z wilgotnym podłożem, co usprawnia pracę i przyczynia się do zachowania lepszych standardów higienicznych na stole produkcyjnym.

Modułowość systemu: w naszej ofercie znajdują się zarówno osobne akcesoria (rączki/uchwyty), jak i multiplaty ze zintegrowanymi otworami na rączkę (np. w mniejszych tackach wielokomorowych). Takie rozwiązanie zapewnia producentowi elastyczność – można dokupić uchwyty jako wyposażenie stałe, a następnie używać ich z różnymi modelami tacek wysiewnych.

Rekomendacja: decyzja zakupowa dotycząca wielodoniczek do rozsady powinna opierać się na wskaźniku TCO (Total Cost of Ownership) – uwzględniającym nie tylko cenę tacki, ale też koszt podłoża, robocizny, strat w wysiewach i jakości finalnej rozsady. 

Plany na sezon produkcyjny 2026? Jakościowe akcesoria i wartościowe informacje z branży!

Zapraszamy do kontaktu z naszymi doradcami. Pomożemy dobrać palety rozsadowe, w tym multiplaty 160 kompatybilne z posiadanym parkiem maszynowym. Doniczki plastikowe do rozsady od eDonKwiat maksymalizują obsadę na m² przy zachowaniu najwyższych parametrów jakościowych roślin. 

Jako producent wielodniczek rozumiemy wyzwania, problemy i KPI profesjonalistów z branży ogrodniczej. Zapisując się do newslettera eDonKwiat subskrybent otrzymuje pakiet praktycznej, specjalistycznej wiedzy, jak również powiadomienia o nowościach i promocjach w ofercie. Przy zapisie do newslettera  (ten jest możliwy na naszej stronie wwww) przyznajemy 5% rabatu na zakupy w naszym e-sklepie.